Endüstriyel pompa seçiminde sadece debi, basınç ve enerji verimliliğideğil, kullanılan malzemenin kimyasal dayanıklılığı da büyük önem taşır.Yanlış malzeme seçimi; pompa gövdesinde korozyon, rotor deformasyonu, statorçatlaması gibi ciddi arızalara yol açabilir.
Bu blog yazımızda, MONO (helezonlu) ve vidalı (screw)pompalarda kullanılan malzemeleri ve bu malzemelerin farklı kimyasallarakarşı dayanıklılıklarını teknik detaylarla birlikte inceliyoruz.
Neden Malzeme Seçimi Kritik ÖnemeSahiptir?
Kimyasal uyumsuzluk → pompada erken aşınma
Yanlış elastomer → sızdırmazlık kaybı
Uygunsuz metal → korozyon ve çatlak riski
Doğru seçim → daha uzun ömür, daha düşük bakım maliyeti
Soru: Pompanız birkaç ay içinde performans kaybına mı uğradı?
Cevap: Büyük olasılıkla kimyasal ortama uygun olmayan bir malzemeseçilmiştir.
MONO Pompa Malzemeleri ve KimyasalUyum
MONO pompalar, rotor (metal) ve stator (elastomer) kombinasyonlarıyla çalışır. Bunedenle hem elastomerin hem de rotor malzemesinin kimyasal direnci dikkatealınmalıdır.
Rotor Malzemeleri ve Özellikleri
|
Malzeme |
Özellikleri |
Kimyasal Dayanıklılık |
|
Paslanmaz Çelik (AISI 304/316) |
Gıda ve hafif kimyasallara uygun |
Asidik ve alkali ortama dayanıklı (316 daha dirençli) |
|
Sertleştirilmiş Çelik |
Yüksek aşınma direnci |
Kimyasal direnç sınırlı |
|
Duplex Çelik |
Yüksek korozyon ve stres dayanımı |
Tuzlu su, agresif sıvılarda ideal |
|
Seramik Kaplama |
Aşındırıcı sıvılarda kullanılır |
Asit ve solventlerde yüksek direnç |
KENFLE İpucu: Asidik ya da bazik akışkanlarda AISI 316 veya Duplex çelik rotor tercihedilmelidir.
Stator (Elastomer) Malzeme Seçimi
|
Elastomer Türü |
Dayanıklı Olduğu Ortamlar |
Uygun Olmadığı Ortamlar |
|
NBR (Nitril) |
Yağlar, dizel, hafif asitler |
Kuvvetli asitler, ketonlar, esterler |
|
EPDM |
Asitler, alkali çözeltiler, sıcak su |
Yağlar, hidrokarbonlar |
|
FKM (Viton) |
Yüksek sıcaklık, kuvvetli asitler |
Amonyak, bazı aminler |
|
PTFE Kaplama |
Her türlü kimyasala karşı yüksek direnç |
Aşırı düşük sıcaklıklarda çatlama riski |
Soru: Stator elastomeriniz çatladıysa neden olabilir?
Cevap: Elastomer seçimi proses sıvısıyla kimyasal olarak uyumsuz olabilir.
Vidalı Pompa Malzemeleri veKimyasal Dayanıklılık
Vidalı pompalar, iç içe geçmiş rotor sistemlerinden oluşur ve hassas toleranslarlaçalışır. Kimyasal dayanıklılık açısından, rotor ve gövde malzemesi kritik roloynar.
Vidalı Pompa ParçalarındaKullanılan Malzemeler
|
Pompa Bölgesi |
Kullanılan Malzemeler |
Kimyasal Direnci |
|
Rotorlar |
Sertleştirilmiş çelik, AISI 316, Duplex |
Yüksek kimyasal dayanıklılık (316) |
|
Gövde |
Dökme demir, paslanmaz çelik, PTFE kaplama |
PTFE kaplama: solvent ve asitlere direnç |
|
Yatak/Rulmanlar |
Bronz, seramik yataklar, paslanmaz çelik |
Asidik ortamlarda seramik önerilir |
|
Salmastra / Conta |
FKM, PTFE, grafit bazlı contalar |
Solvent, asit, baz dayanımlı varyasyonlar |
KENFLE Önerisi: Vidalı pompalarda, özellikle PTFE gövde kaplamaları agresif kimyasallarkarşısında uzun ömür sağlar.
Kimyasallara Göre Malzeme SeçimiRehberi
|
Akışkan Türü |
Önerilen Rotor |
Önerilen Stator/Conta |
|
Sülfürik Asit (%10-70) |
AISI 316L / Duplex |
Viton / PTFE |
|
Sodyum Hidroksit (Kostik) |
AISI 316 / Duplex |
EPDM |
|
Tuzlu Su |
Duplex Çelik |
NBR |
|
Motor Yağı / Dizel |
Sertleştirilmiş Çelik |
NBR |
|
Aseton / Tiner / Solventler |
Seramik / PTFE kaplama |
Viton / PTFE |
|
Yüksek sıcaklık (>90°C) |
AISI 316 |
Viton / EPDM |
Not: Her proses farklıdır. Nihai karar için akışkan MSDS (Malzeme GüvenlikBilgi Formu) üzerinden analiz yapılmalıdır.
Sık Yapılan Hatalar ve Etkileri
|
Hatalı Seçim |
Olası Sonuçlar |
|
Yağ bazlı akışkana EPDM stator |
Elastomerin şişmesi, çatlama |
|
Aşındırıcı sıvıya yumuşak metal rotor |
Rotorun kısa sürede aşınması |
|
Asidik ortama dökme demir gövde |
Korozyon, gövde delinmesi |
|
Solvente NBR conta |
Conta çözünmesi, sızıntı oluşması |
KENFLE Tavsiyesi: Uygulama başlamadan önce laboratuvar testleriyle elastomer ve metal uyumutest edilmelidir.
MONO & Vidalı Pompa MalzemeSeçiminde KENFLE Güvencesi
KENFLE olarak her prosesin ihtiyacına özel pompa ve malzeme kombinasyonlarıöneriyor, kimyasal dayanıklılık analizleri ile en doğru çözümüsunuyoruz.
Neler Sunuyoruz?
- Kimyasal akışkan analizine göre malzeme önerisi
- MSDS belgeleri doğrultusunda elastomer testleri
- Uygulama özel paslanmaz, kaplamalı veya özel alaşımlı pompalar
- Uzun ömürlü, düşük bakım gerektiren sistem tasarımı
Sık Sorulan Sorular (SSS)
EPDM stator yağ ortamında kullanılabilirmi?
Hayır. EPDM, yağ ve hidrokarbonlara karşı dayanıksızdır. NBR tercihedilmelidir.
Sülfürik asitli ortamda en güvenlimalzeme nedir?
AISI 316L veya Duplex çelik rotor, PTFE ya da Viton elastomer önerilir.
Elastomer şişmesi neden olur?
Yanlış kimyasal temas, sıcaklık fazlası veya uzun süreli durağanlıkelastomerin hacmini artırabilir.
Doğru Malzeme = Dayanıklı Pompa =Düşük Maliyet
MONO ve vidalı pompaların ömrü; ne kadar iyi üretildikleri kadar, hangiortamda neyle çalıştıklarına da bağlıdır. Korozyona ve kimyasal etkileşimekarşı doğru malzeme kombinasyonunu seçmek, hem arızaları önler hem deişletme maliyetlerini düşürür.
KENFLE, prosesinize özel pompa ve malzeme çözümleri ile yanınızda!
